Tây Ninh: Từ kiến trúc số đến bài toán địa phương, Đổi mới sáng tạo phải tạo ra kết quả thực chất

Trong khuôn khổ Ngày hội Khoa học, Công nghệ, Đổi mới sáng tạo và Chuyển đổi số tỉnh Tây Ninh năm 2026, ngày 07/10, các hội thảo chuyên đề tập trung trao đổi những vấn đề cốt lõi từ kiến trúc, nền tảng, dữ liệu đến việc giải quyết các bài toán thực tiễn của địa phương. Điểm xuyên suốt được đặt ra là khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số phải chuyển từ “ứng dụng công nghệ” sang tạo ra kết quả đo lường được đối với quản trị, phát triển kinh tế và phục vụ người dân, doanh nghiệp.

Chuyển đổi số: không dừng ở nền tảng và phần mềm

Một trong những nội dung nổi bật là Hội thảo “Chuyển đổi số quốc gia: Từ kiến trúc, nền tảng, dữ liệu đến kết quả thực chất, nâng cao hiệu quả quản trị quốc gia”.

Hội thảo đặt ra yêu cầu chuyển đổi số không chỉ dừng ở đầu tư hạ tầng, phần mềm hay số hóa quy trình, mà cần bảo đảm các hệ thống có khả năng kết nối, dữ liệu được khai thác hiệu quả và phục vụ tốt hơn công tác quản lý, điều hành. Kiến trúc số đóng vai trò định hướng tổng thể; các nền tảng số là công cụ tổ chức hoạt động; dữ liệu trở thành nguồn lực và kết quả quản trị là thước đo cuối cùng. Điều đó cũng đặt ra yêu cầu các địa phương phải hạn chế tình trạng đầu tư hệ thống riêng lẻ, dữ liệu phân tán hoặc hình thành nhiều ứng dụng nhưng hiệu quả sử dụng chưa tương xứng. Chuyển đổi số chỉ thực sự tạo giá trị khi dữ liệu được chuẩn hóa, liên thông, phân tích và đưa trở lại phục vụ quá trình ra quyết định.

Đưa “bài toán địa phương” trở thành đầu vào của đổi mới sáng tạo

Hội thảo khoa học “Bài toán đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số của địa phương” tiếp tục mở rộng vấn đề theo hướng thực tiễn hơn, với sự tham gia của cơ quan quản lý, Sở KH&CN, viện, trường và doanh nghiệp. Điểm đáng chú ý của Hội thảo là đổi mới sáng tạo cần bắt đầu từ câu hỏi “địa phương đang có vấn đề gì cần giải quyết?”. Đó có thể là bài toán về quản lý đô thị, nông nghiệp công nghệ cao, logistics, môi trường, quản lý tài nguyên, cải cách thủ tục hành chính, dữ liệu dùng chung, hỗ trợ doanh nghiệp, nâng cao năng suất hay những yêu cầu mới liên quan đến trí tuệ nhân tạo, phương tiện không người lái và kinh tế số.

Khi bài toán được mô tả cụ thể về yêu cầu, dữ liệu đầu vào, tiêu chí đầu ra và hiệu quả cần đạt được, doanh nghiệp công nghệ, viện nghiên cứu và trường đại học mới có điều kiện đề xuất giải pháp phù hợp. Đây cũng chính là cơ sở để hình thành thị trường cho sản phẩm khoa học và công nghệ, thay vì các kết quả nghiên cứu chỉ dừng lại ở nghiệm thu hoặc trình diễn.

Hình thành hệ sinh thái từ “bài toán – giải pháp – thử nghiệm – nhân rộng”

Từ nội dung các hội thảo có thể nhận thấy một hướng tiếp cận quan trọng: đổi mới sáng tạo không phải hoạt động độc lập của riêng ngành khoa học và công nghệ mà cần hình thành một chuỗi liên kết giữa cơ quan quản lý – viện, trường – doanh nghiệp công nghệ – nhà đầu tư – người sử dụng.

Cơ quan nhà nước xác định bài toán và tạo môi trường thử nghiệm; viện, trường cung cấp tri thức và công nghệ; doanh nghiệp chuyển hóa công nghệ thành sản phẩm, dịch vụ; còn thị trường là nơi kiểm chứng hiệu quả. Đây cũng là cách để các sự kiện khoa học, công nghệ từng bước chuyển từ hoạt động giới thiệu sản phẩm sang kết nối cung – cầu công nghệ, đặt hàng giải pháp và thương mại hóa kết quả nghiên cứu.

Tây Ninh đang cho thấy định hướng khá rõ theo hướng này. Tỉnh đồng thời triển khai Chiến lược phát triển hệ sinh thái phương tiện không người lái giai đoạn 2026–2030, tầm nhìn đến năm 2035, với 28 nhiệm vụ thuộc 11 nhóm nhiệm vụ; các hoạt động bay thử nghiệm, hội thảo, đào tạo và xây dựng cơ chế triển khai đã được xúc tiến.