Vật liệu xây dựng từ tro xỉ - Giải pháp bảo vệ môi trường và hiệu quả kinh tế

Tính đến 2017, Việt Nam hiện có tổng cộng 20 nhà máy nhiệt điện đang hoạt động với tổng công suất 13.110 MW. Tổng lượng tro xỉ nhiệt điện phát sinh hàng năm ước tính khoảng gần 16 triệu tấn và tăng dần theo từng năm. ThS Lê Văn Quang từ Viện Vật liệu Xây dựng cho biết: “Theo tính toán của Viện Vật liệu xây dựng, tổng lượng tro xỉ tích trữ sẽ lên tới hơn 422 triệu tấn vào năm 2030. Nếu không có biện pháp tái chế, tái sử dụng hợp lý, lượng tro xỉ nhiệt điện này sẽ trở thành mối nguy hại lớn tới môi trường và sức khỏe người dân.”

Tại Việt Nam, nhiều sáng chế về sử dụng tro xỉ trong vật liệu xây dựng cũng được công bố như sản xuất khối bê tông lấn biến từ xi măng và hỗn hợp tro bay, xỉ than của tác giả Trần Trung Nghĩa, sản xuất bê tông nhẹ không sử dụng xi măng, gạch nhẹ, tấm panen nhẹ cách nhiệt của tác giả Phạm Tuấn Nhi... Chính phủ cũng định hướng đến năm 2020 sẽ tái sử dụng 30% lượng tro, xỉ tồn chứa trong các bãi thải và tái sử dụng toàn bộ lượng tro xỉ phát thải hàng năm.

ThS Lê Văn Quang cho biết 2 công nghệ đang được các nhà máy nhiệt điện sử dụng phổ biến hiện nay là công nghệ đốt than phun và công nghệ đốt than tầng sôi. Trong đó, tro xỉ từ các nhà máy sử dụng công nghệ đốt than phun hoàn toàn có thể sử dụng làm phụ gia trong vật liệu xây dựng. Tuy nhiên, hoạt động này còn nhiều hạn chế. Một trong những nguyên nhân dẫn đến tình trạng này, theo ThS Quang là hệ thống tiêu chuẩn, hướng dẫn kỹ thuật sử dụng tro, xỉ nhiệt điện còn thiếu, ngay cả với những ứng dụng có thể tiêu thụ số lượng lớn, giá trị cao như sử dụng cho bê tông, làm vật liệu thay thế trong sản xuất xi măng, gạch sét nung...

Ngoài ra, ông Nguyễn Trí Dũng, Giám đốc công ty TNHH Gạch ống không nung Ngôi sao Bình Dương nhận định nguyên nhân còn ở thói quen, tâm lý của người tiêu dùng. Hiện tại, công ty đã có những sản phẩm gạch không nung từ tro xỉ với chất lượng tốt, giá cả tương đương các loại gạch đất sét nung nhưng hầu hết mới chỉ được các khu công nghiệp sử dụng. Trong khi đó, các khách hàng cá nhân dù thích thú với sản phẩm nhưng vẫn e ngại khi sử dụng các sản phẩm từ tro xỉ nhiệt điện.