Tại buổi tọa đàm với chủ đề “Thị trường KH&CN và truyền thông” do Sở KH&CN TPHCM tổ chức ngày 23/12 vừa qua, nhiều ý kiến cho rằng, thị trường KH&CN của Việt Nam chưa phát triển được do còn yếu kém ở nhiều khâu của thị trường KH&CN, trong đó có truyền thông.
Theo nhiều đại biểu, công nghiệp hóa, hiện đại hóa là chủ trương đã có từ rất lâu năm, nhưng các khâu trung gian liên quan đến sản phẩm công nghệ của nước ta lại rất sơ khai và chậm phát triển. Sáng chế, phát kiến tương đối phong phú, hữu ích. Nhu cầu đổi mới sáng tạo trong hoạt động sản xuất kinh doanh cao. Tuy nhiên, “hạ tầng” kết nối giữa cung và cầu thì lại nghèo nàn và chưa định hình rõ ràng.
Ngay tại đô thị lớn nhất là TPHCM, thì cho đến trước năm 2012 thị trường “chính ngạch” trong lĩnh vực khoa học công nghệ vẫn là con số 0. Chỉ đến khi TP hình thành các sàn giao dịch, thì 4 năm qua mới có được khoảng 40 hợp đồng chuyển giao được ký kết với tổng trị giá vỏn vẹn chừng 50 tỷ đồng.
Ông Lương Tú Sơn, PGĐ Trung tâm Thông tin KHCN (Sở KHCN TPHCM), đánh giá rằng đó là những kết quả rất nhỏ nhoi so với tiềm năng và nhu cầu thực tế. “Cả một thành phố lớn như vậy mà mỗi năm giá trị chuyển giao chỉ có 10 tỷ đồng là quá thấp. Điều này chứng tỏ, truyền thông về thị trường KH&CN chưa đạt hiệu quả”
Theo ông Nguyễn Khắc Thanh - Phó Giám đốc Sở KH&CN TPHCM, hiện TPHCM chỉ có 9,3% doanh nghiệp cần đổi mới công nghệ. Thời gian tới, trong quá trình hội nhập, nếu không đổi mới công nghệ, doanh nghiệp có thể thua ngay trên sân nhà. Việc này là cấp thiết, do đó cần phải có chiến lược, biện pháp truyền thông mạnh mẽ, thiết thực. Nhà nước chỉ ban hành cơ chế chính sách, chứ không thể làm thay việc thúc đẩy thị trường. Vì vậy, phải đưa được cơ chế chính sách đến được với doanh nghiệp, cũng như tìm hiểu nhu cầu công nghệ của doanh nghiệp. Truyền thông là một trong những kênh tốt nhất có thể làm việc này - ông Thanh nhận định.
Ông Nguyễn Văn Nam - Giám đốc công ty Nhật Quang thừa nhận mình rất lúng túng khi tiếp xúc với giới truyền thông và chưa biết cách truyền thông sản phẩm sao cho thu hút người nghe, người đọc. Bà Bùi Thị Kim Nhung – ĐH Bách khoa Tp.HCM cũng đồng tình với ông Nam: “Tôi có duyên với gạch không nung. Khi nghe anh Nam trình bày, anh Nam đang nói về nguyên lý hoạt động của sản phẩm, nhưng chúng tôi muốn biết tác dụng của viên gạch đấy so với các sản phẩm khác như thế nào, có thể là cách nhiệt như thế nào, chống va đập ra sao, anh phải biết được sản phẩm đó tốt như thế nào…?Tôi thấy các nhà sáng chế thường tâm đắc về sáng chế của mình, nhưng nói ra thì thông tin chủ yếu mang tính học thuật, hàn lâm, khách hàng không hiểunổi”.
Theo ông Đặng Vỹ thuộc Tạp chí Nhà quản lý, nguyên nhân truyền thông mảng KH&CN kém hấp dẫn là do các phóng viên rất ngại viết các mảng có chuyên môn sâu, họ thường thích làm mảng đời sống xã hội bởi không đòi hỏi nhiều kinh nghiệm. Trong khi đó, các nhà khoa học thì lại ít quan tâm đến truyền thông vì quan niệm rằng người sử dụng của mình ít, không cần truyền thông rộng rãi. Kinh phí nghiên cứu khoa học không lớn, thêm kinh phí truyền thông nữa chắc không ổn. Nhà khoa học chỉ nghiên cứu, cũng không cần truyền thông - ông Đặng Vỹ phân tích.
Ông Bùi Văn - Tổng biên tập Kênh truyền hình FBNC - thì cho rằng, truyền thông về KH&CN chưa phát triển do tỷ lệ ứng dụng thực tế của các sáng chế, công trình nghiên cứu còn thấp. Hiện chỉ có 39% nghiên cứu được ứng dụng.
Ông Nguyễn Khắc Thanh cho biết, Sở KH&CN TPHCM sẽ đưa tỷ lệ này lên 60% vào năm 2020 và hỗ trợ tổ chức thường xuyên các buổi hội thảo, tọa đàm, đối thoại giữa các bên liên quan để giải quyết những điểm còn vướng mắc trong thị trường KH&CN.
Nguồn: Cục Công tác phía Nam.