Bộ Khoa học và Công nghệ công bố 5 giá trị cốt lõi, 4 phương châm hành động

Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Nguyễn Mạnh Hùng.

Giá trị cốt lõi được Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng xem là nền tảng cho mọi hoạt động của Bộ. Trong đó, tiên phong không chỉ là việc đi đầu trong nghiên cứu, ứng dụng công nghệ mà còn là dám đối mặt với thách thức, mở đường cho những hướng đi mới. Nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ, ứng dụng công nghệ, chuyển đổi lên môi trường số, đổi mới sáng tạo phải đi đầu để thay đổi thứ hạng, hưởng lợi lớn và thoát bẫy thu nhập trung bình, để Việt Nam trở thành nước phát triển có thu nhập cao.

Sáng tạo là quá trình tạo ra cái mới, bao gồm phát minh, đổi mới, cải tiến, và tạo sự khác biệt so với những gì đã có trước đó. Để phát triển, cần những ý tưởng mới, những giải pháp mới để dẫn dắt xã hội và làm nền tảng cho sự tiến bộ. Bản chất của khoa học và công nghệ chính là sự sáng tạo, luôn tìm kiếm những cách tiếp cận mới, phương pháp mới và định hình những giá trị mới. Trong giai đoạn hiện nay, sáng tạo gắn liền với khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và quá trình chuyển đổi số.

Đột phá là bước tiến vượt bậc, mang tính bứt phá mạnh mẽ, phá vỡ những giới hạn cũ, tạo ra sự thay đổi mang tính cách mạng. Đó là sự sáng tạo mang tính phá hủy, tạo ra mô hình mới làm thay đổi hoàn toàn cuộc chơi. Nghiên cứu khoa học công nghệ đã và đang tạo ra nhiều đột phá, không chỉ trong lĩnh vực tự nhiên mà cả trong nghiên cứu xã hội, nhân văn, và công nghệ chiến lược. Để một đất nước phát triển nhanh và bền vững, cần có những đột phá, cách tiếp cận mới cả trong tư duy lẫn hành động, từ đó tạo động lực cho sự tiến bộ toàn diện.

Trung dũng là sự kết hợp giữa lòng trung thành và tinh thần dũng cảm, trung thực. Trung thành là sự tận tâm, tận tụy, hết lòng phụng sự lý tưởng, quốc gia và tổ chức của mình. Dù trong bất kỳ hoàn cảnh nào, dù khó khăn đến đâu, người trung thành vẫn kiên định với lý tưởng, sự nghiệp đổi mới và mục tiêu đã đặt ra. Trung thành còn thể hiện ở việc gắn bó với tổ chức, đơn vị của mình, cùng nhau vượt qua khó khăn chứ không bỏ cuộc.

Dũng cảm là dám nói lên suy nghĩ của mình, dám nhận nhiệm vụ mới, dám đặt mục tiêu cao, dám đối mặt với thách thức và không ngại đi xuyên qua khó khăn thay vì né tránh. Khi gặp sự cố, tai nạn, người dũng cảm dám chịu trách nhiệm; khi thất bại, họ đứng dậy và tiếp tục cố gắng, thử nghiệm nhiều lần để tiến tới thành công.

Trung thực là sự ngay thẳng, thành thật, không gian dối, luôn giữ vững sự liêm chính và trong sạch.

Còn nghĩa tình là lòng biết ơn, là "ăn quả nhớ kẻ trồng cây", là sự tri ân các thế hệ đi trước đã dựng xây nền tảng. Nghĩa tình thể hiện qua việc tiếp nối và phát triển những gì cha anh đã gây dựng, đưa tổ chức, đất nước đến những thành tựu lớn hơn. Giống như một dòng sông, có cội nguồn nhưng phải chảy ra biển lớn, nghĩa tình là sự kế thừa quá khứ và mở ra tương lai mới. Nghĩa tình tạo nên mối liên kết bền chặt giữa các thế hệ, tạo ra dòng chảy liên tục của sự phát triển. Đó là giá trị đặc biệt chỉ có ở con người, thể hiện sự gắn kết và trách nhiệm với quá khứ, hiện tại và tương lai.

Phương châm hành động "làm gương - kỷ cương - trọng tâm - bứt phá" là những nguyên tắc chỉ đạo cho mọi hoạt động của Bộ.

Làm gương nhấn mạnh vai trò của người lãnh đạo trong việc nói trước, làm trước, tạo niềm tin và động lực cho tập thể. Làm gương cũng là một trong 5 phương thức lãnh đạo của Đảng. Với người châu Á, người Việt Nam thì làm gương là quan trọng số một đối với người lãnh đạo.

Kỷ cương là sự tuân thủ nghiêm ngặt của mọi cá nhân, ở mọi cấp độ và trong mọi công việc. Sức mạnh của một tổ chức được xây dựng từ nền tảng kỷ cương. Nếu thiếu kỷ cương, tổ chức sẽ không thể hoàn thành bất kỳ nhiệm vụ nào. Kỷ cương thể hiện qua việc nhận nhiệm vụ thì phải làm đến nơi đến chốn, đạt được kết quả cụ thể; đã hứa thì phải thực hiện; mệnh lệnh ban ra phải được thông suốt từ trên xuống dưới. Mỗi thành viên trong tổ chức đều phải có ý thức kỷ cương và kỷ luật, vì đó là yếu tố then chốt tạo nên sự đoàn kết, hiệu quả và thành công của tập thể.

Trọng tâm là việc xác định và tập trung vào những yếu tố then chốt, chiếm 10-20% nhưng quyết định đến 80-90% kết quả. Việc tìm ra điểm cốt lõi thường là bước đầu tiên và cũng là bước khó khăn nhất, sau đó mới đến hành động. Ví dụ, khi nhận một nhiệm vụ, thay vì lao vào làm ngay, cần phân biệt rõ đâu là việc chính, đâu là việc phụ. Việc phân bổ nguồn lực cũng cần dựa trên nguyên tắc này, bởi với nguồn lực hạn chế, nếu không tập trung vào những yếu tố trọng yếu, công việc sẽ khó đạt được kết quả cao, thậm chí chỉ dừng lại ở mức trung bình.

Bứt phá là tìm ra cách tiếp cận độc đáo, sáng tạo để tạo ra sự phát triển vượt bậc. Nếu không có sự phát triển bứt phá, một quốc gia sẽ khó thay đổi được vị thế của mình. Việt Nam muốn vươn lên trở thành một nước phát triển, cần phải có những bước đi đột phá. Trong mỗi cuộc cách mạng công nghệ, chỉ có một số ít quốc gia thành công trong việc "hóa rồng, hóa hổ", và đó chính là những nước đã tìm ra được con đường phát triển bứt phá.

"Bộ Khoa học và Công nghệ muốn dẫn dắt khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số thành công thì phải có giải pháp đột phá tạo ra sự phát triển bứt phá", Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng nhấn mạnh.