Ngày 12/6/2016, Cục Công tác phía nam, Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức Hội nghị tập huấn về thực thi Luật Phòng, chống tại hại của thuốc lá năm 2016. Tham dự Hội nghị có ông Vương Đức Tuấn – Phó Cục trưởng Cục Công tác phía Nam, Bác sĩ Trịnh Văn Hiệp – Chuyên gia Quỹ Phòng chống thuốc lá, cùng các đại biểu đến từ các đơn vị của Bộ KH&CN khu vực phía Nam và đông đảo học sinh sinh viên.
Bác sĩ Trịnh Văn Hiệp – Chuyên gia Quỹ Phòng chống thuốc lá
Theo kết quả điều tra của Tổ chức Y tế thế giới, trung bình mỗi phút có 2 người tử vong do những bệnh liên quan đến thuốc lá ở Khu vực Tây Thái Bình Dương, 50% số người hút thường xuyên chết vì thuốc lá. Ở Việt Nam, mỗi năm có khoảng 40.000 người tử vong do bệnh liên quan đến thuốc lá. Nếu Việt Nam không thực hiện ngay các biện pháp phòng chống tác hại thuốc lá, con số này ước tính tăng lên 70.000 ca/năm vào năm 2030.
Nhận thức rõ những tác hại của việc sử dụng thuốc lá, ngày 18/6/2112, Quốc hội khóa XIII đã thông qua Luật phòng, chống tác hại của thuốc lá (gọi tắt là Luật). Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 229/QĐ-TTg, ngày 25/1/2016 về việc phê duyệt “Chiến lược quốc gia phòng, chống tác hại của thuốc lá đến năm 2020”. Bộ KH&CN cũng đã thành lập Ban chỉ đạo phòng chống tác hại của thuốc lá từ năm 2014. Để hỗ trợ các cơ quan, đơn vị trong Bộ triển khai có hiệu quả quy định về môi trường không khói thuốc lá tại nơi làm việc, Ban chỉ đạo đã xuất bản cuốn sách “Sổ tay phòng, chống tác hại của thuốc lá” nhằm cung cấp những nội dung cơ bản về tác hại của việc hút thuốc lá với sức khỏe con người và hướng dẫn các bước để xây dựng môi trường làm việc không có khói thuốc lá. Đồng thời, Ban chỉ đạo cũng tổ chức các lớp tập huấn, truyên truyền kiến thức về tác hại của thuốc là cũng như Luật phòng, chống tác hại của thuốc lá.
Bác sĩ Trịnh Văn Hiệp cho biết, khói thuốc lá chứa hơn 7.000 loại hóa chất, trong đó có 69 chất gây ung thư. Vì vậy, các bệnh có nguyên nhân chính từ sử dụng thuốc lá như đột quỵ, mạch vành, bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính, ung thư phổi,… là những nguyên nhân hàng đầu gây ra tử vong ở nam giới. Gần 11% tổng số ca tử vong ở nam giới là do các bệnh liên quan đến sử dụng thuốc lá. Khói thuốc lá cũng được xác định là nguyên nhân gây bệnh ở những người không hút nhưng thường xuyên hít phải khỏi thuốc. Hàng năm trên thế giới có khoảng 200.000 ca tử vong do phải tiếp xúc thụ động với khói thuốc lá tại nơi làm việc và nơi công cộng. Vì vậy, theo bác sĩ Hiệp, việc tuyên truyền, phổ biến kiến thức về thuốc lá cũng như Luật phòng, chống tác hại của thuốc lá là rất quan trọng.
Tại Hội nghị, Bác sĩ Trịnh Văn Hiệp đã phổ biến, hướng dẫn về tác hại của việc hút thuốc lá và hút thuốc lá thụ động; hướng dẫn xây dựng môi trường làm việc không khói thuốc lá; Luật phòng chống tác hại của thuốc lá. Theo đó, để xây dựng nơi làm việc không khói thuốc cần các bước sau: Thành lập Ban chỉ đạo; Khảo sát thực trạng trước khi triển khai hoạt động; Xây dựng nội quy và kế hoạch thực hiện nơi làm việc không khói thuốc lá; Phổ biến nội quy; Triển khai các hoạt động hỗ trợ việc thực hiện quy định cấm hút thuốc nơi làm việc; Triển khai các hoạt động hỗ trợ việc thực hiện quy định cấm hút thuốc nơi làm việc; Giám sát, đánh giá hoạt động xây dựng nơi làm việc không thuốc lá.
Đối với Luật phòng, chống tác hại của thuốc lá, theo Bác sĩ Hiệp cần phải triển khai tuyên truyền, phổ biến kiến thức, hướng dẫn thực hiện Luật thật tốt. Đồng thời phải tổ chức, thực hiện, giám sát, xử lý vi phạm thật nghiêm. Đặc biệt, nên ưu tiên vào đối tượng là người lao động, nhập cư. Đây là bộ phận có tỷ lệ hút thuốc lá cao, trong khi nhận thức về tác hại của thuốc lá và các vấn đề liên quan đến thuốc lá còn thấp. Đối tượng lâu dài và dễ làm là học sinh ngay từ độ tuổi mẫu giáo, cấp 1, cấp 2. Tùy từng độ tuổi mà có cách truyền thông khác nhau. Một đối tượng nữa cũng phải tăng cường truyền thông là cán bộ nhân viên, sinh viên. Sau cùng là mọi người dân nói chung. Bác sĩ Hiệp cho rằng, xử phạt là biện pháp để kết hợp khi thực hiện chứ đây không phải là biện pháp chính. Tuy nhiên, cũng không nên chờ xong việc truyền thông rồi mới xử phạt. Tùy theo đối tượng và diễn tiến mà tổ chức xử phạt cho hợp lý. Nên tập trung xử lý về quảng cáo, tiếp thị, buôn bán thuốc lá. Nếu không xử phạt sớm họ sẽ tiếp tục vi phạm, tác động không tốt đến hiệu quả của việc thực thi Luật.
