Làn sóng khởi nghiệp trong lĩnh vực công nghệ đang ngày một nóng lên. Tuy nhiên, thiếu đam mê, sáng tạo, dấn thân và sự hỗ trợ cụ thể đang cản trở sự thành công của các doanh nghiệp khởi nghiệp trong lĩnh vực này.
Gặp nhiều khó khăn
Từ một ý tưởng sáng tạo thời sinh viênvề ứng dụng công nghệ thông tin chống trộm xe máy, Đoàn Thiên Phúc Phúc và nhóm bạn đã khởi nghiệp thành công với sản phẩm S-bike và thành lập Công ty Cổ phần giải pháp phần mềm SetechViet. Phúc chia sẻ, SetechViet xác định hướng đi là tạo ra các sản phẩm điện tử gắn liền với ứng dụng phần mềm, phải cải tiến liên tục để phù hợp với những tiện ích hiện đại. Tất cả sản phẩm của SetechViet đi theo triết lý phát triển linh hoạt, tạo nên những sản phẩm phù hợp và song hành cùng nhu cầu của người sử dụng. Để có được thành công, Phúc và nhóm khởi nghiệp của mình gặp rất nhiều khó khăn, đặc biệt là về vốn. Ngoài ra, việc khởi nghiệp sớm của những thành viên sáng lập SetechViet cũng kèm theo thách thức về kinh nghiệm, vì ai cũng là những người trẻ, chịu dấn thân nhưng còn phải trải qua một quá trình học tập và tích lũy.
Tuy nhiên, theo Phúc, khó khăn lớn nhất vẫn là yếu tố con người. Giá trị cốt lõi của công ty công nghệ chính là ý tưởng, sản phẩm. Nếu có thêm mô hình kinh doanh hoàn chỉnh thì sẽ thuyết phục được nhà đầu tư. Nhưng yếu tố con người mới là linh hồn, làm nên giá trị của daonh nghiệp. Do vậy, nhà khởi nghiệp cần phải có đam mê đúng. Nghĩa là đam mê thôi chưa đủ, phải đầu tư thời gian, tiền bạc và sức lực để biến mình thành một chuyên gia trong lĩnh vực mình làm, cũng như tăng cường kiến thức và hiểu biết những vấn đề liên quan đến lĩnh vực đó. Sau khi đã có được đam mê đúng, nên chia nhỏ việc phát triển công ty thành nhiều vòng lặp giống nhau.“Sau mỗi lần thử và sai, chúng ta học hỏi và sửa chữa, để hạn chế sai lầm trong vòng lặp tiếp theo” – Phúc chia sẻ.
Ngô Cự Mạnh – Người sáng lập Công ty Giao Thoa Technology cũng cho rằng, con người đặc biệt quan trọng trong quá trình nghiên cứu và phát triển. Sản phẩm công nghệ đòi hỏi thời gian nghiên cứu và triển khai dài, nếu thành viên trong nhóm rời bỏ khi chưa xong thì rất khó khăn. Mạnh cho biết thêm, các thành viên sáng lập công ty xác định sẽ chọn lĩnh vực công nghệ để khởi nghiệp. Đặc biệt, sẽ tập trung vào sản sản phẩm IoT, trước mắt là Atovi smart lock. Đây là sản phẩm khóa nhà thông minh do Công ty nghiên cứu và sản xuất. Theo Mạnh, đây là lĩnh vực mới, tạo ra nhiều sản phẩm và giải pháp hữu ích cho người tiêu dùng. Trong khi đó, thị trường Việt Nam rất lớn và chủ yếu là nhập ngoại. Nếu trong nước chủ động giải pháp và sản xuất sẽ giảm giá thành xuống được khoảng 20 - 30%. Tuy nhiên, trong quá trình thực hiện, Công ty gặp không ít khó khăn. Đó là chi phí sản xuất sản phẩm mẫu khá cao, nên đòi hỏi phải tập trung được nguồn vốn lớn. Ngoài ra, công nghiệp phụ trợ trong nước sản xuất, nghiên cứu còn yếu nên việc tìm kiếm cơ sở sản xuất sản phẩm mẫu cho nghiên cứu không đơn giản.
Theo Đoàn Thiên Phúc, hiện nay là lĩnh vực khởi nghiệp về công nghệ và thiết bị ở Việt Nam chưa mạnh, dẫn đến việc khó khăn trong việc tìm nguồn cung ứng linh kiện cũng như các đối tác tham gia vào quá trình sản xuất. Thực tế, nhà khởi nghiệp công nghệ ở Việt Nam còn thiếu sự dấn thân thực sự để biết thị trường, khách hàng của lĩnh vực mình làm đang cần những gì.
Cần chính sách hỗ trợ phù hợp
Ngô Cự Mạnh chia sẻ, muốn khởi nghiệp trong lĩnh vực công nghệ được thành công thì phải thật sự là người hiểu biết về công nghệ, đam mê và sáng tạo. Theo Mạnh, suy nghĩ, ý tưởng thì có thể lớn, nhưng trước tên nên chọn một thị trường nhỏ, đủ sống để tập trung phát triển. Vì Mạnh cho rằng, các công ty khởi nghiệp còn nhỏ, thiếu và yếu về nhân lực, nguồn vốn, kinh nghiệm nên bước chân ngay vào các thị trường lớn thì khó cạnh tranh với những tập đoàn, công ty lớn. Hỏi nhiều, chia sẻ từ những người đi trước, không dấu ý tưởng cũng là việc các startup cần làm vì sẽ tạo điều kiện để hỗ trợ nhau cùng phát triển sản phẩm. Phương châm của Mạnh là phải ngày ngày tự đốt lửa cho bản thân, đam mê hết lòng mới thành công. Đoàn Thiên Phúc cũng cho rằng, trước khi khởi nghiệp, cần xác định rõ niềm đam mê thực sự của mình là gì? Mình đã có hiểu biết kỹ về lĩnh vực đó hay chưa hay đó chỉ là sở thích nhất thời? Chỉ có niềm đam mê đích thực, bạn mới sẵn sàng đầu tư tất cả thời gian, tiền bạc, sức lực,… Ngoài ra, khởi nghiệp là một chặng đường dài, đòi hỏi sự kiên trì và bản lĩnh, cần có những cộng sự cùng quyết tâm, cùng chí hướng. Tuy nhiên, để khởi nghiệp không thành phong trào mà thực sự có hiệu quả, các cơ quan chức năng cần tạo điều kiện thuận lợi, giảm bớt thù tục, thời gian trong việc đăng ký sở hữu trí tuệ. Đồng thời, có một cơ chế cho doanh nghiệp khởi nghiệp cùng làm việc với các công ty lớn – Mạnh mong muốn.
Trương Trọng Toại – Trưởng nhóm Robot3T (Công ty TNHH chế tạo máy 3C thì cho rằng, khởi nghiệp trong nước hiện nay đang mang nặng tính phong trào. Đối với cơ quan chức năng, có nhiều chương trình chưa hoàn thiện cơ chế, chính sách, thủ tục hỗ trợ khởi nghiệp. Trong khi đó, cách thực hiện hỗ trợ của nhà nước vẫn mang tính bề nổi, hình thức. “Chúng ta có khá nhiều các chương trình về khởi nghiệp nhưng đều mang tính hình thức, chung chung, không được xử lý nhanh chóng”. Vì vậy, Việt Nam cần có các chương trình đi vào chiều sâu để hiểu rõ hơn startup, từ đó mới có những định hướng và chính sách phù hợp cho khởi nghiệp.
Ngoài ra, các startup thường gặp rất nhiều vấn đề phát sinh trong quá trình hoạt đông. Nhưng khi cần liên hệ hỗ trợ thì thường phải đợi cơ chế, ý kiến lãnh đạo, … Vì vậy, nên thành lập một tổ chức hỗ trợ khởi nghiệp đặc biệt. Tổ chức này tập trung thực thi trực tiếp, nhanh chóng các hỗ trợ mà startup gặp phải. Đồng thời, phối hợp với các đơn vị chức năng khác cùng tháo gỡ, bỏ qua các cơ chế và thủ tục không hiệu quả, đi vào đúng chiều sâu thực tế - Toại kiến nghị.
Nguồn: Cục Công tác phía Nam.
