Một số hộ dân ở xã An Phú Tân (Cầu Kè, Trà Vinh), xã Tích Thiện (Trà Ôn, Vĩnh Long) được sử dụng nước sạch được xử lý từ nước sông, nước ngầm bằng công nghệ plasma lạnh. Cũng nhờ công nghệ này, nước cấp nuôi trồng thủy sản cũng được xử lý đạt tiểu chuẩn dùng để nuôi cá lóc và tôm cho hiệu quả cao.
Đề tài “Nghiên cứu ứng dụng công nghệ plasma lạnh để xử lý nước cấp sinh hoạt và nuôi trồng thủy sản vùng Tây Nam Bộ” thuộc Chương trình KH&CN phục vụ phát triển bền vững vùng Tây Nam bộ, do TS. Nguyễn Văn Dũng, Trường Đại học Cần Thơ thực hiện đã giúp bà con ở Trà Vinh và Vĩnh Long có nguồn nước sạch để sử dụng.
Từ đầu năm 2016, TS. Nguyễn Văn Dũng bắt đầu thực hiện đề tài với các nội dung như nghiên cứu lý thuyết xử lý nước bằng công nghệ plasma lạnh; khả năng diệt khuẩn của plasma lạnh; thiết kế, chế tạo, khảo nghiệm mô hình thí nghiệm xử lý nước bằng công nghệ plasma lạnh; nghiên cứu khả năng xử lý nước cấp nuôi trồng thủy sản từ nước sông bằng plasma lạnh;…
Sau khi nghiên cứu trong phòng thí nghiệm cho kết quả khả quan, đề tài đã thử nghiệm mô hình xử lý nước cấp sinh hoạt bằng công nghệ plasma lạnh kết hợp với keo tụ bông (sử dụng PAC) tại một hộ dân ở xã An Phú Tân, huyện Cầu Kè, Trà Vinh với công suất xử lý đạt 6m3/ngày đêm. Kết quả thử nghiệm cho thấy, nước sau khi xử lý đạt quy chuẩn QCVN 02:2009-BYT. Công nghệ này còn được TS. Dũng nghiên cứu xử lý nước ngầm thành nước sinh hoạt, kết hợp với lọc thô (dùng than hoạt tính, cát, cotton). Thiết bị được lắp đặt thử nghiệm tại gia đình ông Út Tảo (xã Tích Thiện, huyện Trà Ôn, Vĩnh Long). Nước sau khi xử lý đạt quy chuẩn QCVN 02:2009-BYT.
Ông Út Tảo, cho biết, trước đây người dân trong vùng chủ yếu lấy nước ngầm dùng cho sinh hoạt hàng ngày. Nước ngầm ở đây thường bị đục và có mùi hôi, biết không đảm bảo vệ sinh và sức khỏe, không có cách nào khác nên người dân vẫn phải sử dụng. “Từ khi được dự án hỗ trợ lắp đặt hệ thống xử lý nước ngầm, chúng tôi đã có nước sạch, đảm bảo vệ sinh để sử dụng hàng ngày” – ông Tảo vui mừng chia sẻ. Hiện nay hệ thống thiết bị và nước sau khi xử lý rất tốt, nhiều hộ dân ở đây cùng nhau sử dụng chung thiết bị lọc nước, ông Tảo cho biết thêm.
Theo TS. Nguyễn Văn Dũng, plasma lạnh có hiệu quả cao trong diệt khuẩn, phân rã hoạt chất thuốc bảo vệ thực vật và xử lý các ion kim loại. Qua kết quả thí nghiệm cho thấy, plasma lạnh có hiệu quả diệt khuẩn cao. Nồng độ E.coli và tổng coliform trong nước sông đầu vào khá cao, nhưng sau khi qua hệ thống xử lý đã giảm đáng kể. Chi phí lắp đặt thiết bị công suất 6m3/ngày đêm khoảng 40 triệu đồng, người dân có thể tự xử lý nước sinh hoạt với chi phí chưa đến 3.000 đồng/m3.
Ngoài nghiên cứu, lắp đặt thử nghiệm hệ thống xử lý nước cấp sinh hoạt, TS. Dũng cũng đã nghiên cứu, thử nghiệm việc xử lý nước nuôi trồng thủy sản bằng công nghệ plasma. Các chỉ tiêu sau khi xử lý đều đạt tiêu chuẩn. Hiện hệ thống xử lý nước cho việc nuôi cá lóc tại xã An Phú Tân, (Cầu Kè, Trà Vinh), xã Ngãi Tứ (Tam Bình, Vĩnh Long), nuôi tôm càng xanh tại huyện Thới Bình, Cà Mau. Ông HuỳnhChí Nguyện, (Trà Vinh) cho biết,cá nuôi tăng trưởng tốt, tỷ lệ sống trên 70%, ít nhiễm bệnh, đạt yêu cầu về năng suất và chất lượng.
Năm 2016, ĐBSCL chịu đợt hạn hán và xâm nhập mặn nặng nề nhất trong vòng 100 năm qua đã ảnh hưởng lớn đến việc cấp nước sinh hoạt tại một số khu vực. 250.000 hộ dân thiếu nước sinh hoạt do nguồn nước cạn kiệt. Tình trạng ô nhiễm nguồn nước do sản xuất, sinh hoạt và đặc biệt do xâm nhập mặn ngày càng tăng. Kệnh rạch đầy nước nhưng mặn chát, nhiễm phèn, nên người dân thường không có nước sạch để sinh hoạt hàng ngày.
Công nghệ plasma lạnh có hiệu quả cao trong xử lý nước cấp sinh hoạt và nuôi trồng thủy sản. Công nghệ này có thể áp dụng trực tiếp các hộ dân ở xa điểm cấp nước sạch tập trung, tại các trạm y tế, trường học, trong nuôi trồng thủy sản quy mô nhỏ.
Nguồn: Cục Công tác phía Nam.
